De laatste dag van Laika
Het was een vrijdag precies zoals iedere andere vrijdag.
Jan ging naar zijn werk en zoals normaal kreeg Laika dan altijd een lekkertje van hem. Laika stond al bij de kast te wachten, want zoiets was standaard en zo kon hij het in ieder geval niet missen.
Het was nog heel vroeg, tenminste 5 uur en ik maak dit ritueel meestal niet mee, Yoeni ook niet omdat die dan nog bij mij boven is en samen met mij naar beneden gaat.
Voor Laika levert dat altijd een extraatje op, want als wij beneden komen krijgt Yoeni natuurlijk ook haar lekkertje en pikt Laika gelijk zijn graantje ook nog even mee. Zo ook vanochtend en de ochtend knuffel hadden we inmiddels ook al achter de rug, dus niets aan de hand, een normale vrijdag.
Ik zou eerst Laika's poot maar even opnieuw verbinden want Jan had hem nog in de tuin gelaten en hij was natuurlijk weer via de struiken geweest, zodat zijn verbandje er niet uitzag.
Ik deed dat ook bijna iedere dag verschonen, kon ik gelijk zien hoe het met de tumor was. Hij werd wel groter, maar hij had er nog steeds geen last van. Een operatie was niet mogelijk, maar ondanks dat liep hij er toch al ruim anderhalf jaar mee, hoewel dat hij er blijkbaar geen pijn aan had. Het betekende wel een (honden)schoen aan als we naar buiten gingen, want ik wilde voorkomen dat het open zou gaan.
Alles hier gaat meestal gepaard met een ritueel, zo ook het verschonen van zijn poot. Als hij zag dat ik met de verbandmand aankwam wist hij natuurlijk al wat er ging gebeuren. Ik moest dan wel een paar keer op de grond slaan, omdat het gehoor van meneer het af liet weten. Soms kwam hij wel en soms had hij zo iets van "kom mij maar gezellig halen", maar dan ging hij op zijn rug liggen en met een beetje hulp kwam de bewuste poot omhoog.
Yoeni vond het heel wat en stond er met haar neus bovenop, veronderstel dat ze iets zou missen ervan, vooral het laatste stukje deed ze er spontaan aan mee, dat was dan even knuffeltijd. Soms stond Yoeni met haar voorpootje op Laika's hoofd van "ik heb het gezien hoor" en krijg je van mij ook een knuffel.
Dit alles was achter de rug en we liepen gezamenlijk naar de keuken, want Yoeni was op haar 7e verjaardag 25 juni aan haar voetje geopereerd en moest daar antibiotica voor slikken. Dat deed ik in een klein stukje vlees want dan was het weg voor je er erg in had, het was zelfs een feestje om een pil te slikken. Maar geef er een zo'n stukje, dan wil de ander dat ook.
Yoeni had haar stukje met pil al weg en gaf ik Laika een stukje zonder pil.
Normaal was het hap, slik, weg, maar nu liep hij ermee naar de kamer en ging naar zijn mand. Daar hoorde ik een plof en begreep dat die niet gewoon in zijn mand ging liggen. Hij was er echt ingevallen en bleef mij verdwaast aankijken met ronddraaiende ogen, het stukje vlees nog in zijn bek.
Ik heb eerst het vlees uit zijn bek gehaald. Ik wist echt niet wat er nu stond te gebeuren, maar mijn gevoel zei wel dat het niet goed was.
Ik ben bij hem gaan zitten op de grond en er kwam weer langzaam beweging in, alleen het draaien van zijn ogen bleef maar doorgaan.
Hij wilde opstaan wat met moeite lukte, ik heb hem geholpen door zijn achterlijf te steunen zodat hij niet telkens omviel, want ik merkte dat hij naar buiten wilde, in de tuin gekomen moest hij een plas doen, zelfs binnen wilde hij niets laten lopen. Ik vond dat echt onvoorstelbaar dat hij daar nog de kracht voor had. Ik heb hem weer mee geleid naar binnen en in zijn mand gelegd. Hij was wel wat rustiger was geworden, maar ik had er nog steeds geen goed gevoel bij, vooral ook omdat zijn ogen rond bleven draaien. Mijn gevoel zei steeds maar dat dit wel eens het einde tijdperk Laika zou kunnen betekenen. Maar met je verstand ga je tegen dit gevoel in en maak je jezelf wijs, straks is het weer over en vanmiddag loopt hij weer te hollen in het bos met Yoeni achter hem aan die hem nooit bij kon houden.
Zo is hij in slaap gevallen en ik bleef hem maar in de gaten houden of er nog geademd werd, wat gelukkig het geval was.
Ik had inmiddels Jan gebeld om te vertellen wat er was gebeurd, maar hij had niets vreemds gemerkt aan Laika, die had nog lopen rennen in de tuin, want er waren weer vogels die er van hem niet in mochten.
Na een uurtje werd Laika wakker en wilde weer naar buiten, maar het draaien van zijn ogen was er nog steeds en hij zakte ook nog steeds door zijn achterpootjes. Na de plas en lag hij direct weer veilig in zijn mand.
De boswandeling konden we wel vergeten, dat was niet te doen. Yoeni zat
ook regelmatig bij de mand van Laika om te kijken waarom hij zo anders deed dan anders. Ik merkte aan haar gedrag dat ze eigenlijk niet wist wat ze er mee aan moest en liep maar heen en weer.
Ik heb de dierenarts gebeld, want dit kon zo niet langer.
Eigenlijk was ik heel verbaasd over het antwoord wat ik kreeg van de assistent, ze vroeg of hij had overgegeven, nee dat had hij niet, dan zou het wel eens kunnen zijn dat hij een wormkuur moest hebben. Nu weet ik niets van de combinatie van wormkuur en ronddraaiende ogen en door je achterpootjes zakken, ik ben geen dierenartsassistent. Het was heel erg druk in de praktijk dus ik kon nu niet komen met hem. Als hij ging overgeven moest ik nog maar even contact opnemen, of op het inloopspreekuur 's avonds komen.
Een ding was zeker Laika had geen wormkuur nodig, die krijgen de honden bij mij ieder half jaar en dat was nog niet eens zo erg lang geleden.
Inmiddels was het wel etenstijd en daar hadden beide honden wel trek in. Ik heb nooit problemen gehad met het eten van de honden en ze weten ook precies de tijd, want dat klokje hebben ze wel ingebouwd zitten. Ze proberen het wel eens een half uurtje eerder, maar daar trapt het vrouwtje niet in.
Yoeni had haar eten al op toen ik Laika naar zijn eten bracht in de keuken.
Daarna wilde hij gelijk naar buiten en heeft daar alles teruggegeven.
Logisch als je de hele wereld ziet draaien, daar moet je toch misselijk van zijn en dat was hij natuurlijk ook.
Dat wordt toch echt een bezoekje aan de dierenarts, want dat het helemaal niet goed ging daar hoefde ze mij niet meer van te overtuigen, maar ik ging wel met knikkende knieën en een steen op mijn maag die niet te tillen was.
Ik zorgde dat ik er vroeg was, want het is er altijd zo verschrikkelijk druk en ik had geen zin om 2 uur daar met een doodzieke hond te zitten.
Ik had inmiddels wel Jan opgebeld om te vertellen hoe het verder was verlopen en dat ik naar de dierenarts zou gaan.
Bij de dierenarts was ik als 2e aan de beurt en toen ze mij aan zag komen met Laika, zag ik aan haar gezicht al dat het niet goed was.
Zij kende Laika uiteraard heel goed vanwege de tumor aan zijn poot en ik daarvoor natuurlijk regelmatig op controle kwam of het nog goed ging.
Ze hield zijn kop vast en keek naar zijn ogen en zag bij het binnenkomen al dat hij niet meer normaal kon lopen.
Terwijl ze hem aan het onderzoeken was liet hij tot overmaat van ramp ook nog eens zijn plas lopen, terwijl hij thuis steeds naar buiten wilde.
"Dit hadden we niet verwacht hé" zei ze, doelend op de tumor waar we beide van dachten dat dit de reden van zijn overlijden wel eens zou kunnen worden. "Hij heeft een hersenbloeding waar we eigenlijk niet veel meer mee kunnen, ik kan hem nog een injectie geven wat zijn leven hooguit drie weken kan rekken. Maar ook dan weet ik nog niet hoe hij er uit gaat komen, het kan blijven zoals het nu is, ook is de kans groot dat hij helemaal verlamt raakt. Besef je wel dat hij zich heel erg ziek voelt, de hele wereld blijft voor hem draaien en het kan ook een lijdensweg gaan worden."
Daar sta je dan helemaal alleen en moet je een beslissing nemen over iets wat je dierbaar is. Ze had er alle begrip voor dat ik de weg even kwijt was en even mijn verstand bij elkaar moest vegen, maar een ding was zeker ik wilde geen lijdensweg voor Laika, dat zou wel heel erg egoïstisch zijn, ik wil hem nu niet kwijt maar over drie weken ook niet. Ik kon deze beslissing ook niet alleen nemen, want Laika heeft ook nog een baas die net zo gek is met hem als ik. We mochten naar een andere ruimte waar ik Jan kon bellen en vertellen wat er precies aan de hand was en wat het beste zou zijn. Wij zaten wat dat betreft gelukkig op een lijn, geen lijdensweg en een optie om hem weer mee terug te nemen was er niet. Je gaat niet met een zieke hond lopen slepen, wat wel resulteerde dat Jan geen afscheid meer kon nemen van Laika omdat hij onmogelijk bij zijn werk weg kon, bovendien zat hij er te ver weg voor.
Dat betekende dat ik alleen voor de zware taak stond en op zo'n moment zou een arm wel heel erg welkom geweest zijn. Er spookte nog iets door mijn hoofd, wat moeten die mensen wel denken in de wachtkamer, die wisten niet wat er stond te gebeuren. Bovendien was er inmiddels een half uur voorbij, maar dat was nu even niet mijn grootste zorg.
De dierenarts stond voor 100% achter onze beslissing en zou dat ook aangeraden hebben.
Alles werd in orde gemaakt om Laika de rust te geven die hij verdiende en ik ben bij hem op de grond gaan zitten, want ik wilde hem nu niet alleen laten en laten voelen dat ik er voor hem was.
Er ging van alles door mij heen op het moment dat hij zijn injectie kreeg. Een gevoel wat niet te omschrijven is, eigenlijk is het heel snel gebeurd, maar het ongeloof dat hij er niet meer is, hij je niet meer ruikt of voelt en andersom ook.
Het is een emotionele ervaring en ook heel dubbelzinnig. Aan de ene kant fijn voor hem dat hij rust heeft en het verdriet dat hij er niet meer is.
Zo heb ik Laika achter gelaten. De blikken van de mensen in de wachtkamer prikten in mijn rug, met hond naar binnen, zonder hond naar buiten. Voor hen was het wel duidelijk waarom ik zoveel tijd in beslag had genomen.
Laika is toch nog 13 jaar en 8 maanden geworden dus eigenlijk heb ik niets te klagen en heeft hij een goed leven gehad, tenminste dat hoor ik van anderen, dan zal het ook wel zo zijn. Je kunt alleen maar je best doen en veel van je dier houden, want ze blijven altijd afhankelijk van je.
Bij de auto gekomen zag ik aan Yoeni, die al die tijd in de auto gezeten had, dat ze het maar een rare bedoeling vond. Nog eens naar de deur kijken van de kliniek, achterin de auto, naar mij, zo van "vergeten we niet iemand vrouwtje?" Nee Yoeni, we vergeten Laika niet en we zullen hem nooit vergeten.
Ik heb maar even met Yoeni gekroeld om het gevoel te hebben dat ik mijn verdriet met iemand kon delen en zo voelde dat ook op dat moment.
De foto is een van de laatsten die gemaakt is van Laika in mei 2007.
Laika is vrijdag 29 juni 2007 overleden en maandag 2 juli gecremeerd.
